poniedziałek, 7 września 2015

Miesiąc Jęzków - angielski vs. francuski

Dzisiaj kolejna wpis w ramach Miesiąca Języków - tym razem o francuskich słowach w języku angielskim. Ostatnio pisałam o różnych odmianach języka angielskiego.



Na początek kilka słów i wyrażeń, które mogą poniekąd kojarzyć się z językiem francuskim:


French fries (AmE) = chips (BrE) - frytki --> Polecam świetny wpis z kartami obrazkowymi do wydrukowania o różnicach w słownictwie British English i American English u Marysi FullOfIdeas.pl

To take a French leave - wyjść po angielsku (bez pożegnania)

I jeszcze... wiedzieliście, że Kanał La Manche to po angielsku English Channel?

Pardon my French / Excuse my French - przepraszam, że przeklinam

Merowing w "Matrixie" mówi: "Swearing in French is like wiping your ass with silk". Zgadzacie się?


A teraz trochę o historii języka angielskiego. Jak wiemy, w 14. października 1066 roku odbyła się bitwa pod Hastings. Anglię najechali Normanowie, pochodzący z północy Francji. Wilhelm Zdobywca (William the Conqueror) został królem i... zaczęło się. Przez 400 lat język angielski (wówczas staroangielski, czyli Old English) czerpał garściami z języka francuskiego. Wiele słów przetrwało po dziś dzień.

Między 1100 a 1500 rokiem do języka angielskiego weszło około 1000 słów pochodzenia francuskiego, 3/4 z nich jest nadal w użyciu.

Są to np. takie słowa:
- domowe: blanket, ceiling, chair, dinner, fruit, lamp, table
- naukowo-kulturalne: dance, grammar, literature, medicine, music, painting, poet, square
- prawnicze: crime, judge, prison, punish
- przyrodnicze: flower, forest, river, mountain, ocean

Francuskie słowa wyparły też wiele słów ze staroangielskiego. Stąd np. słowo people. Czasami też zachowały się zarówno angielskie słowa, jak i francuskie, bardzo zbliżone znaczeniowo, np.:
- ask (Old English) - demand (French)
- wedding (OE) - marriage (F)
- king (OE) - sovereign (F)

Poza tym - francuski był w tym czasie językiem nauki i dworu, czy też po prostu klasy wyższej. I tak na przykład ludzie na polu używali słów pochodzenia staroangielskiego: cows, sheep, pigs, a ludzie z klasy wyższej, widzący już produkt końcowy korzystali z francuskich słów: beef, mutton, pork.

I jeszcze jedna ciekawostka - angielskie końcówki -ly czy -ful dodawano do angielskich słówek i w ten sposób powstały wyrazy: gently, beautiful, peaceful.

P.S. Lubię śledzić pochodzenie, etymologię słów. Taka podróż do głębin, do korzeni jest niezwykle interesująca. W filozofii nazywa się to hermeneutyką. Przy okazji polecam słownik: http://www.etymonline.com/
Profesor Tolkien też tak miał. On sobie budował wokół jednego słowa całe historie, a nawet pisał o tych słowach książki (oprócz tego, wymyślał oczywiście też swoje słowa). Podobno tak właśnie powstał "Hobbit" - od słowa przypadkowo zapisanego na marginesie pracy jednego ze swoich studentów.
W słowach, w ich pochodzeniu jest po prostu coś pociągającego, zapraszającego do odkrycia. Z każdym słowem wiąże się jakaś historia, czasami sięgająca dziesiątków pokoleń i setek lat.
Z kolei często też z jakimś słowem wiąże się nasza osobista historia. Bardzo często tak mam, że potrafię wskazać jakieś źródło - film, książkę, piosenkę, gdzie po raz pierwszy usłyszałam to słowo (oczywiście angielskie). Też tak macie? To chyba się wiąże jakoś z pamięcią słuchową, mimo że przez wiele lat myślałam, że takowej nie posiadam :D

W przygotowaniu tego posta pomogła mi ta jakże ciekawa książka:



Polecam świetny filmik o historii języka angielskiego:

 
Na koniec jeszcze 2 obrazki. Porównajcie sobie kolory po angielsku i francusku:


A tutaj słowa pochodzące z francuskiego ujęte w ładnej grafice:


Gdyby ktoś był żądny wiedzy to polecam jeszcze 2 linki z Wikipedii - znajdziecie tam szczegółową listę słów i wyrażeń w języku angielskim z języka francuskiego. Warto sobie uświadomić, jak wiele z nich używamy też w języku polskim :)
List of English words of French origin
List of French expressions in English


Zajrzyjcie też, co o języku francuskim z różnych perspektyw napisały moje blogowe koleżanki:

Angielski
Angielski C2- French czyli trochę o tym co ma piernik do wiatraka - http://angielskic2.pl/uncategorized/french-czyli-troche-o-tym-co-ma-piernik-do-wiatraka/
Specyfika języka - Francuski od kuchni http://specyfikajezyka.blogspot.com/2015/09/francuski-od-kuchni.html

Chiński
Biały Mały Tajfun - Francuska "koncesja" - http://baixiaotai.blogspot.com/2014/08/francuska-koncesja.html

Francuski
Love for France - Alzacki w pigułce czyli podstawowe słówka dla laika - http://loveforfrance.com/alzacki-w-pigulce/
Francuskie i inne notatki Niki - Amerykanin w Paryżu, czy Amerykanin w Brukseli? - http://notatkiniki.blogspot.com/2015/09/amerykanin-w-paryzu-czy-amerykanin-w.html
Français mon amour - Moja francuska historia
http://francais-mon-amour.eu/2015/09/moja-francuska-historia/
Madou en France - La playlist du Québec, czyli co mi w duszy gra
http://www.madou.pl/2015/09/playlist-du-quebec.html

Hiszpański
Hiszpański na luzie - Jak Hiszpanie żegnają się po francusku http://www.hiszpanskinaluzie.pl/2015/09/jak-hiszpanie-sie-zegnaja-po-francusku.html

Kirgiski
O języku kirgiskim po polsku - Skrzynia przodków, czyli co robi Francuzka w kirgiskim filmie
http://kirgiski.pl/2015/09/skrzynia-przodkow-czyli-co-robi-francuzka-w-kirgiskim-filmie/

Niemiecki
Niemiecka Sofa - Czemu Niemcy śmieją się z Francuzów?
http://niemieckasofa.pl/2015/09/czemu-niemcy-smieja-sie-z-francuzow/
Językowy Precel - W poszukiwaniu niemieckich śladów we Francji
http://dianakorzeb.pl/2015/09/07/w-poszukiwaniu-niemieckich-sladow-we-francji/

Rosyjski
Rosyjskie Śniadanie "Miłość rosyjskiego do francuskiego"  http://www.rosyjskiesniadanie.pl/2015/09/milosc-rosyjsko-francuska/

Szwedzki
Szwecjoblog - Francuscy fałszywi przyjaciele - http://szwecjoblog.blogspot.com/2015/09/miesiac-jezykow-francuscy-faszywi.html

Włoski
Wloskielove - Scusate il francesismo czyli francuski we włoskim - https://wloskielove.wordpress.com/2015/09/07/francesismo-francuski-we-wloskim
CiekawAOSTA - Valle d'Aoste i francuskie rozterki
-http://ciekawaosta.pl/vallee-daoste-i-francuskie-rozterki/

21 komentarzy:

  1. Nie wiedziałam o English Channel :D Ach, ci Anglicy... :D

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Ja o English Channel dowiedziałem się z... Top Gear :) Z pięknego odcinka, w którym Clarkson, Hammond i May przemierzali Kanał w samochodach. A w sumie Top Gear to całkiem fajny program do nauki angielskiego. Co prawda większość o samochodach, ale i o UK jako takim też można się coś niecoś dowiedzieć :)

      Usuń
  2. Jak widać francuski bardzo wpływał na angielski. Ciekawy wpis nawiązujący i do historii języka i do tego gdzie te wplywy mozna znalezc teraz

    OdpowiedzUsuń
  3. Angielski i francuski wpływały na siebie wzajemnie, bardzo ciekawe są te korelacje. Fajnie było o tym przeczytać od tej drugiej strony ;) zabawne jest, że słowo people pochodzi z francuskiego, a w samym francuskim jest ono obecnie anglicyzmem oznaczającym celebrytów :P (od magazynu People)

    OdpowiedzUsuń
  4. Miałam kiedyś ucznia. Całkiem dobrze znał angielski, francuskiego dopiero zaczynał się uczyć. Jak brakowało mu jakiegoś słowa, próbował przeczytać angielskie słowo na modłę francuską i w ten sposób dość często wychodził obronną ręką ze swoich językowych opresji :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. I ja teraz mam takiego ucznia, ale jego skuteczność w zgadywaniu nie jest zbyt duża ;)

      Iza, wpis bardzo ciekawy! Zaskoczyłaś mnie francuskim pochodzeniem nazw mięs!

      Usuń
  5. Fajnie popatrzec z odwrotnej strony (tzn nie od francuskiej):) Sporo ciekawostek:)

    OdpowiedzUsuń
  6. Pamięć do słów - też to mam! :o
    Bardzo obszerny wpis, poruszyłaś bardzo dużo różnych kwestii :)

    OdpowiedzUsuń
  7. Dlatego mam niezwykłą uciechę ucząc się teraz francuskiego, wystarczy pogmerać z końcówką i od razu człowiek wydaje się bardziej obcykany w słownictwie ;). Fajnie, że podrzuciłaś filmik, miałam w planie go obejrzeć, ale ciągle zapominałam, a teraz jest po temu najlepsza okazja :D.

    OdpowiedzUsuń
  8. Pamiętam z zajęć przede wszystkim podział na mięsa - słowa pochodzące z franc. i zwierzęta, z których pochodzi mięso - j. ang.
    Też interesuje mnie etymologia wyrazów, moja praca magisterska wymagała takich poszukiwań :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. O! A o czym pisałaś swoją pracę?

      Usuń
    2. Zmiany semantyczne w polach znaczeniowych, trochę pracowałam z OED i to była ta najprzyjemniejsza część.. :)

      Usuń
  9. Bardzo ciekawy wpis :) Też interesuję się etymologią, mam w domu słownik Brucknera i od czasu do czasu jak mnie najdzie to sprawdzam w nim pochodzenie różnych polskich słów.

    OdpowiedzUsuń
  10. Dziękuję za polecenie! :)

    A nawet nie wiedziałam, że tak to jest z tym francuskim wyjściem. u nas jest angielskie, a jakoś nigdy nie zastanowiłam się nad tym jak to jest po angielsku.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. A co do kolorów, to moje przedszkolaki, uczące się ze mną francuskiego, zawsze mają problem z "bleu", który wmawiają jak "blue"... usilnie próbuje to zmienić ;)

      Usuń
    2. A co do kolorów, to moje przedszkolaki, uczące się ze mną francuskiego, zawsze mają problem z "bleu", który wmawiają jak "blue"... usilnie próbuje to zmienić ;)

      Usuń
    3. Marysia- nie tylko przedszkolaki mają z tym problem ;)

      Usuń
  11. Dziękuję za polecenie! :)

    A nawet nie wiedziałam, że tak to jest z tym francuskim wyjściem. u nas jest angielskie, a jakoś nigdy nie zastanowiłam się nad tym jak to jest po angielsku.

    OdpowiedzUsuń
  12. Na studiach historia języka angielskiego, nienawidzona przez większość, była jednym z moich ukochanych przedmiotów. Uwielbiałam zajęcia, uwielbiałam o tym czytać, wiele rzeczy mnie mocno zaszokowało. :) Na pewno nieco w rozumieniu tego wszystkiego pomogła nauka niemieckiego. Thou art, mój hit :D

    OdpowiedzUsuń
  13. A co do La Manche, to zawsze dzieciakom na korkach muszę tłumaczyć, dlaczego Anglicy mówią po swojemu. :)

    OdpowiedzUsuń
  14. Tzn. 'people' wyparło jakieś angielskie słowo?

    OdpowiedzUsuń